HOFMAN Wlastimil

Prezentowany obraz, o autorskim tytule "List do domu", powstał w roku 1944, a więc po wybuchu II wojny światowej, w wyniku której Hofmanowie - wcześniej mocno zaangażowani w pomoc czeskim uchodźcom - zostali narażeni na duże niebezpieczeństwo, co zmusiło ich do opuszczenia kraju. Odbyli długą i trudną drogę przez Tarnopol, Oranki, Moskwę, Odessę i Stambuł, docierając ostatecznie do Palestyny. W 1943 roku osiedli w Jerozolimie. Jesienią i zimą, na przełomie lat 1944 i 1945, przebywali w Nazarecie, gdzie powstał oferowany obraz o alegorycznej wymowie.

Praca ukazuje dwie postacie reprezentujące odmienne światy - ziemski i mityczny. Pierwszy z nich uosabia młody polski żołnierz, który w skupieniu pisze list do domu rodzinnego. Wyraz jego twarzy zdradza pełną koncentrację na wykonywanej czynności – przepełnionej emocjami, a zarazem podejmowanej w pośpiechu. Kartkę opiera na walizce wspartej na tobołku, pełniącej zarazem funkcję prowizorycznego siedziska. Zdaje się nie dostrzegać fantastycznej, półnagiej postaci o uskrzydlonej głowie i orientalnej przepasce, która przyklęknęła obok niego. Postać ta, z pełnym zaangażowaniem, spokojem i troską, przygląda się jego pracy, trzymając w dłoni symboliczną laskę zwieńczoną orzełkiem - znakiem utęsknionej ojczyzny.

Obie figury osadzone zostały w pełnym pustki, przesyconym słońcem, suchym krajobrazie. Chłodne odcienie błękitu nieba i zieleni wojskowego munduru równoważą ciepłe barwy - żółcie, czerwienie oraz karnacje bohaterów. Ich skulone sylwetki korespondują ze sobą, budując kompozycyjną równowagę i kierując uwagę ku centrum obrazu, gdzie znajdują się jego najważniejsze elementy - tytułowy list oraz Orzeł Biały.