GOTTLIEB Maurycy

GOTTLIEB Maurycy
GOTTLIEB MaurycyGOTTLIEB MaurycyGOTTLIEB Maurycy
Tytuł:Portret aktora - studium (1878)
Technika:olej, płótno
Wymiary:47,5 x 36,5 cm
62 x 51 cm (wymiary z oprawą)
Uwagi:
OBRAZ OPISANY I REPRODUKOWANY:
1. Jerzy Malinowski, Maurycy Gottlieb, Warszawa 1997, s. 39. [zobacz zdjęcie]
2. Katalog wystawy: In the Flower of Youth. Maurycy Gottlieb 1856-1879, Museum of Art, Tel-Aviv, Muzeum Narodowe w Warszawie, 1991, s. 168.

PROWENIENCJA:
- kolekcja prywatna
- kolekcja Andrzeja Miączyńskiego, Kraków

UDZIAŁ W WYSTAWACH:
- In the Flower of Youth. Maurycy Gottlieb 1856-1879, Museum of Art, Tel-Aviv, maj-lipiec 1991;
- Maurycy Gottlieb 1856-1879, Muzeum Narodowe w Warszawie, sierpień-październik 1991.


OPIS PRACY:
Maurycy Gottlieb poza najwyżej cenionym w dobie akademizmu malarstwem historycznym zajmował się również sztuką psychologicznego portretu. Prezentowany obraz nawiązuje do „Portretu aktora” znajdującego się obecnie w kolekcji Instytutu Naukowego im. Chaima Weizmanna w Rehovot w Izraelu, jednak jego poziom dopracowania oraz wysokie walory artystyczne czynią z niego wspaniałe, samodzielne dzieło. Praca przedstawia popiersie mężczyzny ubranego w ciemny kaftan, spod którego wystaje biały kołnierzyk koszuli. Twarz sportretowanego jest poważna, a głęboko modelowane światłocieniem oczy wpatrzone są w dół. Głowę modela nakrywa kapelusz w typie bikornu. Kolorystyka dzieła jest wąska, dominują w niej odcienie brązu, w których stapia się tło i strój mężczyzny. Ciepłe światło pada punktowo na znakomicie oddaną, malowaną impastowo twarz z wyraźnie zaznaczonymi kośćmi policzkowymi oraz delikatnym zarostem. Praca wpisuje się w ogólną stylistykę malarstwa portretowego Maurycego Gottlieba z lat 1876-1879, w którym widoczna jest silna inspiracja barokową sztuką Niderlandów i Hiszpanii. Artysta najczęściej ujmował popiersia ubranych w ciemne stroje postaci ukazywanych na neutralnym, zwykle stonowanym tle, skupiając się przede wszystkim na opracowaniu modelowanych ciepłym, sztucznym światłem twarzy. Głównym celem artysty było uchwycenie wewnętrznej psychologii modela.
„Portret aktora - studium” można porównać z innymi dziełami Maurycego Gottlieba z tego okresu, np. z „Autoportretem” znajdującym się obecnie w zbiorach Muzeum Narodowego w Kielcach lub też z „Portretem szlachcica z Podola” z kolekcji Instytutu Naukowego im. Chaima Weizmanna w Rehovot. Zwłaszcza wspomniany portret własny wykazuje daleko idące podobieństwa w szkicowym opracowaniu lica obrazu, impastowym traktowaniu niektórych partii oraz w tajemniczym, pełnym niedopowiedzeń wyrazie.
Więcej informacji o pracy [link]

PRACA NIEDOSTĘPNA
niedostepny

MAURYCY GOTTLIEB - NOTA BIOGRAFICZNA

Maurycy Gottlieb

 

Maurycy Gottlieb
[Źródło: NAC]

 

Maurycy (Moses, Menasze) Gottlieb urodził się w 1856 w Drohobyczu, zmarł młodo, w wyniku powikłań związanych z zapaleniem gardła, w 1879 roku w Krakowie. Pochodził z zamożnej, ortodoksyjnej rodziny żydowskiej, która początkowo była przeciwna edukacji artystycznej Maurycego. Artysta mimo tego rysował już podczas nauki w gimnazjum w Drohobyczu (widoki rodzinnego miasteczka, w które wpisywał autoportrety o wyraźnie zaznaczonych semickich rysach), następnie, od 1869 roku rozpoczął studia u⠀Michała Godlewskiego we Lwowie, w latach 1871-1874 uczył się w Akademii w Wiedniu u Karla Mayera i Karla von Blassa, później jeszcze w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie u Jana Matejki, który zresztą uważał go za jednego z najzdolniejszych swoich uczniów. Edukację artysta uzupełniał jeszcze w 1875 roku u Karla von Piloty’ego w Monachium. W ostatnich latach swojego krótkiego życia Maurycy Gottlieb dużo podróżował, ostatecznie jednak osiadł w Krakowie.
Malarz interesował się historią i tradycją Polski. Cały czas pozostawał w wewnętrznym konflikcie, był świadomy swojego pochodzenia, czuł się jednak Polakiem. Kwestia przynależności kulturowej była bardzo trudna dla artysty, zwłaszcza, że doświadczył on silnych przejawów antysemityzmu podczas swojego pobytu w Krakowie. Maurycy Gottlieb rozważał ten problem również w swojej sztuce, namalował np. „Autoportret w⠀stroju szlachcica polskiego”.

Maurycy Gottlieb był człowiekiem niezwykle wrażliwym i dojrzałym emocjonalnie. Cechy te uwidoczniły się w jego malarstwie. Prace artysty wyróżniają się specyficznym, melancholijnym klimatem romantyzmu, są malowane fakturowo, w ciepłej gamie barwnej, same sceny są często jak gdyby wydobywane z mroku otoczenia. W obrazach wyraźnie widoczne są weneckie i rembrandtowskie inspiracje.
Malarz uprawiał głównie malarstwo historyczne, podejmował tematy biblijne, literackie, oscylujące wokół historii i tradycji Polaków oraz Żydów. Szczególnie godne uwagi są wykonywane przez Maurycego Gottlieba portrety i autoportrety, które charakteryzują się dogłębnie ujętą psychologią modela.
Doskonałym przykładem tajemniczej, nastrojowej, psychologicznej sztuki Maurycego Gottlieba jest orientalizujący obraz „Ahaswer (Autoportret w⠀koronie)”, w którym artysta przedstawił siebie w nawiązaniu do dwóch postaci: biblijnego króla Persów oraz Żyda Wiecznego Tułacza z antysemickiej legendy, co miało swój związek znowuż z konfliktem przynależności kulturowej. Dzieło jest melancholijne, bardzo emocjonalne, zbudowane na zasadzie kontrastów.
Artysta zajmował się również ilustracją, jego prace uzupełniły np. wydanie poematu Gotholda Efraima Lessinga Natan mędrzec.

Obrazy, rysunki i szkice Maurycego Gottlieba należą do kolekcji wielu muzeów i instytucji w Polsce, m.in. Muzeum Narodowego w Warszawie, Poznaniu, Krakowie i Kielcach, Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie czy Muzeum Śląskiego w Katowicach. Ogrom prac znajduje się też w Izraelu. Część dorobku artystycznego malarza zaginęła.

 

Poszukujemy prac

 

NIEDOSTĘPNE OBRAZY MAURYCEGO GOTTLIEBA

 

x
«
»