GERSON Wojciech
Wojciech Gerson - notowania aukcyjne
Aktualna oferta aukcyjna Wojciecha Gersona. Wyniki aukcyjne. Biografia
Zachęcamy do zgłaszania prac Wojciecha Gersona na aukcję [kontakt]
| Tytuł: | W świetlicy (1871) |
| Technika: | olej, płótno dublowane |
| Wymiary: | 45,5 x 38 cm 61 x 54 cm (z oprawą) |
| Uwagi: | |
| Sygnowany i datowany l.d.: "WG 1871" Obraz jest wymieniany w publikacjach: - K. Moledziński, "Wojciech Gerson: 1831-1901", Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, Warszawa 1939, s. 66. - "Materiały dotyczące życia i twórczości Wojciecha Gersona", opr. A. Vetulani, A. Ryszkiewicz, Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Wrocław 1951, s. 26. - "Wojciech Gerson, 1831-1901: katalog wystawy monograficznej", red. J. Zielińska, Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 1978, s. 102. W zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie znajduje się negatyw szklany sprzed 1939 roku z reprodukcją obrazu (numer inwentarzowy DDWneg.8806 MNW). PRACA NIEDOSTĘPNA OPIS PRACY: Wojciech Gerson zasłynął nie tylko jako wybitny XIX-wieczny malarz, rysownik i ilustrator, ale także zaangażowany organizator warszawskiego życia artystycznego, ceniony pedagog i krytyk artystyczny. Zgodnie z akademicką hierarchią tematów, w oeuvre malarza szczególne miejsce zajmowały obrazy historyczne, religijne i alegoryczne. Ważną część dorobku Wojciecha Gersona stanowiły także sceny rodzajowe, w których malarz wyrażał swoje zainteresowanie życiem społecznym, teatrem, kostiumem oraz literaturą – szczególnie baśniami i legendami.
Fragmentarycznie zachowana spuścizna malarska Wojciecha Gersona nie oddaje pełni jego bogatej działalności artystycznej. Z tego względu pojawienie się na aukcji obrazu odnotowanego we własnoręcznie sporządzonym katalogu dzieł malarskich stanowi wyjątkowo cenny nabytek kolekcjonerski. Prezentowany obraz o autorskim tytule "W świetlicy", namalowany w 1871 roku, figurował w wyżej wymienionym katalogu pod pozycją nr 124. Jak podaje zapis, został on sprzedany przez Wojciecha Gersona we Lwowie za 600 złotych polskich, określony jako "mały", a jego wymiary podano w calach (19 × 16). Przy opisie dzieła widniał także skrót "Fot.", wskazujący, że fotografia dzieła znajdowała się w zbiorach artysty ("Materiały..." 1951, s. 26). Jeszcze do niedawna obraz Wojciecha Gersona znany był wyłącznie z reprodukcji na szklanym negatywie przechowywanym w Muzeum Narodowym w Warszawie. W katalogu monograficznej wystawy Wojciecha Gersona, zorganizowanej przez tę instytucję w 1978 roku, uznano go za dzieło dotąd nierozpoznane, wzmiankowane jedynie w spisie prac sporządzonym przez samego artystę, wymienianym w publikacji Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych (Moledziński 1939, s. 66) i opracowanym szczegółowo przez Armanda Vetulaniego w 1951 roku.
Malowidło Wojciecha Gersona w oryginale zachwyca wysmakowanym kolorytem i dbałością o detal. Przedstawia tytułową świetlicę, czyli główną i najjaśniejszą izbę domu, stanowiącą centrum życia rodzinnego i towarzyskiego. Wnętrze wypełniają trzy postacie: staruszka w długiej, ciemnozielonej szacie, młoda kobieta ubrana w jasnożółtą suknię oraz dziewczynka w niebieskim stroju. Każda z nich zajmuje się inną domową czynnością – najstarsza nadzorowaniem domowej apteczki i zgromadzonych w niej medykamentów, młoda ręcznym przędzeniem, a klęczące u jej stóp dziecko zabieganiem o uwagę przez podnoszenie trzymanej w dłoniach lalki. Postacie pozostają w interakcji ze sobą tworząc trójkąt kompozycyjny - spojrzenie dziecka skierowane jest ku matce, ta zaś zwraca w stronę staruszki, która spogląda w dal, unosząc w dłoni szklaną fiolkę i tym dynamicznym gestem przyciągając wzrok widza. Choć postacie pozostają ze sobą w relacji, wydają się zarazem wyizolowane, a ich obecność nabiera znaczenia alegorycznego, ilustrując kolejne etapy życia ludzkiego: beztroskie dzieciństwo, dorosłość oraz mądrość wieku sędziwego. Symboliczny przekaz wzmacniają elementy zgromadzone w szczegółowo przedstawionym przez Wojciecha Gersona wnętrzu: otwarta księga jako znak wiedzy oraz wrzeciono przypominające o przemijaniu. Nie brak też symboli religijnych, które przypominają o boskiej opiece i nadziei na życie wieczne. Jest to Oko Opatrzności zdobiące zwieńczenie drewnianej szafy oraz krzyż zawieszony na ścianie. | |
 | |
WOJCIECH GERSON
"Wojciech Gerson", drzeworyt, papier, Muzeum Narodowe w Krakowie
Stanisław Witkiewicz - autor pierwowzoru; Józef Holewiński - drzeworytnik
[źródło: Zbiory Cyfrowe MNK]
Wojciech Gerson urodził się 1 lipca 1831 roku w Warszawie, zmarł 25 lutego 1901 roku tamże. Od 1844 roku studiował na Wydziale Architektury warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych, po roku przeniósł się jednak na Wydział Malarstwa, gdzie uczył się m.in. pod kierunkiem Jana Feliksa Piwarskiego i Chrystiana Breslauera. Ten etap nauki Wojciech Gerson zakończył w 1850 roku z wynikiem celującym, i poświęcił kolejne miesiące na podróże po Polsce i studiowanie ojczystej natury i folkloru.
Od 1853 roku, dzięki stypendium od rządu, kontynuował naukę w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, żaląc się w swoich notatkach na panujący tam akademicki klasycyzm i swoją tęsknotę za naturalizmem. Po dwóch latach nauki artysta powrócił do Warszawy.
Już rok później, w 1856 roku, Wojciech Gerson wyjechał do Paryża, by tam jeszcze doskonalić swoje umiejętności. Przez pewien czas studiował tam w prywatnej pracowni Leona Cognieta. We Francji malarz obracał się w środowisku polonijnym, dużo rozmawiał z Cyprianem Kamilem Norwidem. W malarstwie ciągle powracał do rodzimych tematów. W 1958 roku opuścił Paryż i wrócił do Warszawy z odmienionym spojrzeniem na możliwości artystyczne w kraju, z zapałem do działania i ożywienia ojczystego środowiska artystów.
Do swojej warszawskiej pracowni Wojciech Gerson zapraszał kolegów-malarzy, prowadząc z jednej strony rozmowy i snując plany, z drugiej organizując studia malarskie, głównie z natury. Jednym z pomysłów była organizacja wystawy dzieł sztuki oraz założenie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, co udało się już w 1860 roku. Fakt ten nadał warszawskim artystom możliwość eksponowania swoich prac, ożywił też ówczesny rynek sztuki.
W 1860 roku Wojciech Gerson rozpoczął swoją karierę pedagogiczną poprzez podjęcie pracy w Instytucie Głuchoniemych i Ociemniałych. W latach 60. artysta udzielał też prywatnych lekcji w swojej pracowni. Na początku lat 70. malarz podjął natomiast pracę w warszawskiej Klasie Rysunkowej, gdzie kształcił gros przyszłych wybitnych polskich artystów, m.in.: Józefa Chełmońskiego, Stanisława Lentza, Edwarda Okunia, Józefa Pankiewicza, Władysława Podkowińskiego, Jana Stanisławskiego, Leona Wyczółkowskiego i wielu innych. Klasa Rysunkowa Wojciecha Gersona działała aż do 1896 roku.
W latach 1877-1878 artysta wykładał rysunek ornamentalny dla rzemieślników w Muzeum Przemysłowym w Warszawie.
Przez większość życia Wojciech Gerson odbywał liczne piesze wędrówki w trakcie których często odwiedzał Zakopane i Podhale. W efekcie tych wypraw malarz stworzył wiele prac pejzażowych.
Poza działalnością plastyczną Wojciech Gerson zasłużył się w środowisku również jako pisarz i krytyk sztuki oraz tłumacz - pisał m.in. do "Kłosów" i "Tygodnika Ilustrowanego", przetłumaczył Traktat o malarstwie Leonarda da Vinci. Jako członek Komisji Historii Sztuki Akademii Umiejętności w Krakowie publikował prace historyczne w sprawozdaniach tej Komisji.
Malarstwo Wojciecha Gersona
Wojciech Gerson zajmował się malarstwem sztalugowym i monumentalnym, litografią oraz rysunkiem. Głównym tematem jego twórczości były pejzaże, często krajobrazy górskie, malował także sceny historyczne oraz religijne, często o przeznaczeniu ołtarzowym, wykonywał też portrety. Duży wpływ na jego twórczość miał polski folklor, z którym artysta zetknął się jeszcze w czasie studiów w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych. Uprawiał wszystkie techniki malarskie i poruszał w swoich pracach rozmaite tematy.
Za czasów studenckich Wojciech Gerson pozostawał pod wpływem swoich nauczycieli, jednak najlepiej czuł się w realistycznych kompozycjach pejzażowych. W okresie nauki w Petersburgu artysta udoskonalił rysunek i zaczął tworzyć kompozycje historyczne. Jednak cały czas dominantę tematyczną stanowiły pejzaże i sceny z życia polskiego społeczeństwa, głównie wsi. Te tematy były kontynuowane w malarstwie artysty przez całe jego życie. Wojciech Gerson jest nawet uważany za jednego z najwybitniejszych XIX-wiecznych polskich pejzażystów, głównie dzięki tworzonym nastrojowym widokom Tatr.
W swojej twórczości Wojciech Gerson wiele uwagi, zwłaszcza w okresie po wybuchu powstania styczniowego, poświęcał także malarstwu historycznemu. Artysta był poniekąd przywiązany do realistycznej akademickiej formuły malarskiej, co przejawiało się w starannym opracowaniu kompozycji i detali, popartych studiami historycznymi.
Podstawą sztuki Wojciecha Gersona był staranny rysunek i studia natury. Jego malarstwo wpisuje się w nurt realizmu ugruntowany na podstawie akademizmu. Malarz pozostawał wierny tradycyjnym kierunkom w sztuce, krytykował impresjonizm jako "doprowadzenie do krańca subiektywizmu twórczego, zupełne podstawienie twórcy na miejsce dzieła".
Jak już wspomniano, Wojciech Gerson był artystą niezwykle wszechstronnym. Poza malarstwem zajmował się także grafiką i tworzeniem ilustracji do różnorodnych wydawnictw. Niekiedy trudnił się także scenografią oraz malarstwem monumentalnym, wykonał np. malowidła we wnętrzu gmachu Towarzystwa Kredytowego Miejskiego w Warszawie.
Wojciech Gerson - wystawy, wyróżnienia i kolekcje
Artysta wielokrotnie wystawiał swoje obrazy w kraju, jak i za granicą. Prace Wojciecha Gersona można było zobaczyć na ekspozycjach m.in. w Petersburgu, Kijowe, San Francisco, Chicago i Los Angeles.
W 1978 roku w Muzeum Narodowym w Warszawie miała miejsce duża wystawa monograficzna twórczości artysty.
Wojciech Gerson za swoje prace otrzymał liczne nagrody w Londynie, Wiedniu i Paryżu, np. złoty medal za oraz "Esterka" (Londyn 1873). Za obraz "Kiejstut i Witold więźniami Jagiełły" zyskał też tytuł "Akademika" od Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, a później, w 1878 roku, za obraz "Kopernik wykładający astronomię w Rzymie" zyskał godność profesora petersburskiej ASP.
Obecnie prace artysty znajdują się w wielu kolekcjach prywatnych i publicznych. Obrazy Wojciecha Gersona znajdują się m.in. w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Mazowieckiego w Płocku, Lwowskiej Galerii Sztuki i Muzeum Narodowego w Poznaniu.
Teksty o Wojciechu Gersonie:
"Wojciech Gerson jest w polskiej sztuce postacią wyjątkowej miary.
Sztuka jego wyrasta z najlepszych, postępowych i patriotycznych tradycji polskiego mieszczaństwa. [...]
Niepospolity talent artystyczny i pedagogiczny, prawość i siła charakteru, wszechstronność zainteresowań, głęboka wiedza, niezwykła wreszcie żywotność i pracowitość składają się na wybitną osobowość artysty.
Dzieło Gersona to jedna z najcenniejszych pozycji w dziejach sztuki polskiej, to bogaty wkład w jej realistyczne tradycje."
~ Armand Vetulani
[Cyt. za: idem, "Wojciech Gerson", Warszawa 1952, s. 72-73.]
Przyjmujemy obrazy Wojciecha Gersona na aukcje sztuki - wycena obrazów, skup i sprzedaż aukcyjna sztuki Wojciecha Gersona.
Jeśli chcą Państwo sprzedać dzieła Wojciecha Gersona, zapraszamy do kontaktu [link].
Zobacz galerię obrazów Wojciecha Gersona w Krakowskim Domu Aukcyjnym [link].
NIEDOSTĘPNE OBRAZY WOJCIECHA GERSONA
